Năm 2018 Dương lịch tương ứng với năm âm lịch [object Object] theo hệ quy chiếu thời gian tiêu chuẩn Việt Nam (múi giờ pháp định UTC+07:00). Trong chu kỳ 365 ngày của niên lịch này, Tết Nguyên Đán [object Object] diễn ra vào ngày 2018-02-16, đánh dấu thời khắc khởi đầu năm mới âm lịch dựa trên điểm Sóc tháng Giêng. Niên biểu năm 2018 bao quát đầy đủ chu kỳ chuyển động biểu kiến của Mặt Trời qua 24 điểm phân vị tiết khí (từ Tiểu Hàn đến Đông Chí và Đại Hàn), phản ánh sự tương tác tuần hoàn giữa quỹ đạo Trái Đất và hệ thống âm dương lịch truyền thống được bảo chứng bởi các thuật toán thiên văn học chính xác cao.
1. Tổng quan lịch pháp năm 2018
Xét về cấu trúc dương lịch, năm 2018 là năm thường với tổng cộng 365 ngày (tháng Hai có 28 ngày). Trên bình diện âm lịch, năm giao thoa với 12 tháng âm lịch chuẩn tắc. Hệ thống dữ liệu trạch nhật toàn niên ghi nhận tổng cộng 365 ngày Hoàng Đạo và 0 ngày Hắc Đạo, được phân bổ đều đặn qua 12 tháng dân sự dựa trên sự luân chuyển của 12 vị thần trực nhật và hệ thống Thập nhị Trực. Mọi mốc thời gian đều được ấn định độc lập trên kinh tuyến 105° Đông, triệt tiêu mọi sai số múi giờ ngoại vi.
| Chỉ số lịch pháp | Giá trị tính toán | Ý nghĩa & Ghi chú thuật toán |
|---|---|---|
| Số ngày Dương lịch | 365 ngày | Năm thường theo chuẩn lịch dân sự quốc tế |
| Năm Âm lịch chính vị | [object Object] | Xác định từ điểm Sóc tháng Giêng tại kinh tuyến 105°Đ |
| Ngày mùng 1 Tết Nguyên Đán | 2018-02-16 | Trùng ngày dân sự chứa điểm Sóc thiên văn tháng Giêng |
| Tháng nhuận Âm lịch | Không có tháng nhuận | Xác định theo quy tắc tháng không chứa Trung khí (Major Solar Term) |
| Tổng số ngày Hoàng Đạo | 365 ngày (100%) | Quỹ đạo biểu kiến cát lợi cho đại sự theo Lục Nhâm / Trực nhật |
| Múi giờ quy chiếu chuẩn | UTC+07:00 (Giờ Hà Nội) | Pháp định theo Nghị định chính phủ, kinh độ trắc địa 105° Đông |
2. 12 tháng trong năm 2018
Trong suốt diễn trình 12 tháng dương lịch của năm 2018, các quy luật lịch pháp đan xen giữa nhịp điệu sinh học 4 mùa và chu kỳ tuần hoàn can chi. Mỗi tháng dương lịch nắm giữ một mật độ ngày Hoàng Đạo và Hắc Đạo riêng biệt, tương ứng với sự dịch chuyển của trục Trái Đất đối với hoàng đạo và các điểm phân, điểm chí. Dưới đây là bảng thống kê tổng hợp số ngày, mật độ cát nhật và điểm mốc giao thời của từng tháng trong năm 2018:
Tháng 1 Năm 2018
Thời lượng: 31 ngày
Hoàng Đạo: 31 ngày | Hắc Đạo: 0 ngày
Tháng 2 Năm 2018
Thời lượng: 28 ngày
Hoàng Đạo: 28 ngày | Hắc Đạo: 0 ngày
Tháng 3 Năm 2018
Thời lượng: 31 ngày
Hoàng Đạo: 31 ngày | Hắc Đạo: 0 ngày
Tháng 4 Năm 2018
Thời lượng: 30 ngày
Hoàng Đạo: 30 ngày | Hắc Đạo: 0 ngày
Tháng 5 Năm 2018
Thời lượng: 31 ngày
Hoàng Đạo: 31 ngày | Hắc Đạo: 0 ngày
Tháng 6 Năm 2018
Thời lượng: 30 ngày
Hoàng Đạo: 30 ngày | Hắc Đạo: 0 ngày
Tháng 7 Năm 2018
Thời lượng: 31 ngày
Hoàng Đạo: 31 ngày | Hắc Đạo: 0 ngày
Tháng 8 Năm 2018
Thời lượng: 31 ngày
Hoàng Đạo: 31 ngày | Hắc Đạo: 0 ngày
Tháng 9 Năm 2018
Thời lượng: 30 ngày
Hoàng Đạo: 30 ngày | Hắc Đạo: 0 ngày
Tháng 10 Năm 2018
Thời lượng: 31 ngày
Hoàng Đạo: 31 ngày | Hắc Đạo: 0 ngày
Tháng 11 Năm 2018
Thời lượng: 30 ngày
Hoàng Đạo: 30 ngày | Hắc Đạo: 0 ngày
Tháng 12 Năm 2018
Thời lượng: 31 ngày
Hoàng Đạo: 31 ngày | Hắc Đạo: 0 ngày
3. Tết Nguyên Đán 2018 và khởi đầu năm mới
Tết Nguyên Đán năm 2018 ([object Object]) tại Việt Nam được ấn định chính thức vào ngày 2018-02-16 Dương lịch.
Căn cứ theo giải thuật thiên văn học hiện đại (Jean Meeus Astronomical Algorithms), ngày mùng 1 đầu năm âm lịch bắt buộc phải là ngày dân sự chứa điểm Sóc (thời điểm giao hội hoàn toàn giữa tâm Mặt Trời và tâm Mặt Trăng trên cùng một kinh độ hoàng đạo biểu kiến).
Thời điểm điểm Sóc tháng Giêng năm [object Object] diễn ra vào lúc 2018-02-15T21:05:42.966Z theo giờ Quốc tế phối hợp (UTC).
Khi chuyển đổi sang giờ dân sự Việt Nam bằng cách cộng 7 giờ (+07:00), thời điểm này thuộc trọn vẹn trong ngày 2018-02-16.
Đối chiếu khu vực: Trong năm 2018, điểm Sóc tháng Giêng xảy ra tại thời điểm cách xa ranh giới nửa đêm của cả hai múi giờ UTC+7 và UTC+8. Do đó, cả Việt Nam và Trung Quốc đều đồng thuận đón Tết Nguyên Đán trong cùng một ngày dân sự 2018-02-16. Không có sự sai lệch ngày giữa lịch biểu Hà Nội và Bắc Kinh trong dịp Tết [object Object].
4. 24 tiết khí năm 2018
24 tiết khí là hệ thống phân vị thiên văn học phân chia đường hoàng đạo thành 24 khoảng cung đều đặn mỗi cung đúng 15 độ kinh độ hoàng đạo Mặt Trời ($lambda_odot$). Điểm khởi đầu của chu kỳ xuân là Xuân Phân ứng với $lambda_odot = 0^circ$, tiếp diễn qua Hạ Chí ($90^circ$), Thu Phân ($180^circ$) và Đông Chí ($270^circ$). Thời khắc chuyển giao tiết khí là các instant thời gian tuyệt đối trong không gian, được quy đổi chính xác sang giờ Việt Nam (UTC+07:00) và giờ quốc tế UTC dưới đây:
| Tiết khí | Ngày dân sự | Giờ Việt Nam (UTC+7) | Giờ Quốc tế (UTC) | Kinh độ Mặt Trời ($lambda_odot$) |
|---|---|---|---|---|
| Tiểu Hàn | 05/01/2018 | 16:48 |
09:48 |
285° |
| Đại Hàn Trung khí | 20/01/2018 | 10:09 |
03:09 |
300° |
| Lập Xuân | 04/02/2018 | 04:28 |
21:28 |
315° |
| Vũ Thủy Trung khí | 19/02/2018 | 00:18 |
17:18 |
330° |
| Kinh Trập | 05/03/2018 | 22:28 |
15:28 |
345° |
| Xuân Phân Trung khí | 20/03/2018 | 23:15 |
16:15 |
0° |
| Thanh Minh | 05/04/2018 | 03:12 |
20:12 |
15° |
| Cốc Vũ Trung khí | 20/04/2018 | 10:12 |
03:12 |
30° |
| Lập Hạ | 05/05/2018 | 20:24 |
13:24 |
45° |
| Tiểu Mãn Trung khí | 21/05/2018 | 09:14 |
02:14 |
60° |
| Mang Chủng | 06/06/2018 | 00:28 |
17:28 |
75° |
| Hạ Chí Trung khí | 21/06/2018 | 17:07 |
10:07 |
90° |
| Tiểu Thử | 07/07/2018 | 10:41 |
03:41 |
105° |
| Đại Thử Trung khí | 23/07/2018 | 04:00 |
21:00 |
120° |
| Lập Thu | 07/08/2018 | 20:31 |
13:31 |
135° |
| Xử Thử Trung khí | 23/08/2018 | 11:09 |
04:09 |
150° |
| Bạch Lộ | 07/09/2018 | 23:30 |
16:30 |
165° |
| Thu Phân Trung khí | 23/09/2018 | 08:54 |
01:54 |
180° |
| Hàn Lộ | 08/10/2018 | 15:14 |
08:14 |
195° |
| Sương Giáng Trung khí | 23/10/2018 | 18:21 |
11:21 |
210° |
| Lập Đông | 07/11/2018 | 18:30 |
11:30 |
225° |
| Tiểu Tuyết Trung khí | 22/11/2018 | 16:00 |
09:00 |
240° |
| Đại Tuyết | 07/12/2018 | 11:25 |
04:25 |
255° |
| Đông Chí Trung khí | 22/12/2018 | 05:22 |
22:22 |
270° |
5. Sóc, Vọng và chu kỳ các tháng âm lịch
Chu kỳ âm dương lịch của năm 2018 được cấu thành từ chuỗi các tháng giao hội (Synodic months) với độ dài trung bình xấp xỉ 29,53059 ngày. Mỗi tháng âm lịch bắt đầu từ ngày có chứa thời điểm Sóc (New Moon) và đạt trạng thái trăng tròn viên mãn tại thời điểm Vọng (Full Moon). Do thời lượng tháng giao hội không phải là một số nguyên ngày, các tháng âm lịch trong năm 2018 tự nhiên phân hóa thành các tháng thừa (tháng đủ, 30 ngày) và tháng thiếu (29 ngày). Việc phân định một tháng âm lịch có 29 hay 30 ngày hoàn toàn phụ thuộc vào khoảng cách thời gian giữa hai thời điểm Sóc liên tiếp tính theo múi giờ pháp định UTC+07:00 của Việt Nam.
Trong năm 2018, tất cả các tháng âm lịch đều chứa trọn vẹn một Trung khí tương ứng theo trật tự tự nhiên. Do đó, năm âm lịch [object Object] là năm thuần chính quy, không phát sinh tháng nhuận, vận hành tuần tự trọn vẹn 12 tuần trăng từ tháng Giêng đến tháng Chạp.
6. Câu hỏi thường gặp về lịch năm 2018
Năm 2018 âm lịch là năm Can Chi gì và Tết Nguyên Đán rơi vào ngày nào?
Năm 2018 Dương lịch tương ứng với năm âm lịch [object Object]. Mùng 1 Tết Nguyên Đán năm này rơi vào ngày 2018-02-16 Dương lịch. Thời điểm này được xác định chính xác từ điểm Sóc tháng Giêng quy đổi theo múi giờ pháp định UTC+07:00 của Việt Nam, đảm bảo chuẩn mực thiên văn học độc lập.
Năm 2018 có phải là năm nhuận âm lịch không và có bao nhiêu ngày?
Về dương lịch, năm 2018 có 365 ngày (năm thường tháng 2 có 28 ngày). Về âm lịch, năm [object Object] không phải năm nhuận âm lịch, bao gồm đúng 12 tháng âm lịch theo chu kỳ tuần trăng bình thường.
Tại sao thời khắc 24 tiết khí năm 2018 lại có số phút lẻ chính xác?
Khác với cách chia ngày dương lịch ước lệ, tiết khí là thời điểm vật lý có thực khi tâm Mặt Trời đạt đúng các góc kinh độ $0^circ, 15^circ, ..., 345^circ$ trên hoàng đạo. Do Trái Đất chuyển động trên quỹ đạo elip với vận tốc thay đổi liên tục, thời điểm giao kết luôn rơi vào các giờ và phút lẻ cụ thể, được tính toán bằng mô hình lý thuyết hành tinh VSOP87.